TraNgay.comTra Ngay
Lịch nghỉ lễ và tính ngày

Ngày công chuẩn trong tháng: vì sao 22, 24 hay 26 công và cách tự kiểm lương

Không có luật nào ấn định 26 công một tháng. Ngày công chuẩn do quy chế lương mỗi công ty chọn. Cách đếm ngày công của tháng, hai cách tính lương và chỗ hay lệch.

Vietnamese garment worker at a sewing machine in a bright workshop, seen from behind over the shoulder, rows of fabric rolls, natural window light, shallow depth of field

Ngày công chuẩn là số ngày làm việc mà công ty dùng làm mẫu số để quy lương tháng ra lương ngày; luật không ấn định con số 26 hay 22, mà mỗi công ty tự chọn trong quy chế lương, miễn không vượt giới hạn thời giờ làm việc. Người làm sáu ngày một tuần thường gặp 26 công, người làm năm ngày một tuần thường gặp khoảng 22 công.

Con số này quyết định bạn bị trừ bao nhiêu khi nghỉ không lương một ngày, được cộng bao nhiêu khi làm thêm, và vì sao lương tháng 2 với tháng 3 có thể khác nhau dù bạn đi làm đủ. Bài này giải thích hai cách tính phổ biến, cách tự đếm số ngày làm việc của một tháng và cách đọc bảng chấm công để kiểm lương.

Luật nói gì, quy chế lương nói gì

Bộ luật Lao động 2019 giới hạn thời giờ làm việc bình thường không quá 8 giờ một ngày và không quá 48 giờ một tuần. Công ty có thể quy định theo ngày hoặc theo tuần; nếu theo tuần thì một ngày không quá 10 giờ. Nhà nước khuyến khích tuần làm việc 40 giờ. Luật không có điều nào nói một tháng có 26 ngày công.

Con số ngày công chuẩn nằm trong quy chế trả lương, thang bảng lương hoặc hợp đồng của từng công ty. Có công ty cố định 26 công, có công ty dùng 24, có công ty lấy đúng số ngày làm việc thực tế của từng tháng. Vì vậy hai người cùng mức lương tháng ở hai công ty khác nhau có thể bị trừ số tiền khác nhau khi nghỉ không lương một ngày.

Điều bạn cần biết là công ty của mình dùng cách nào. Chỉ cần đọc quy chế lương hoặc hỏi phòng nhân sự một câu: “Đơn giá ngày công của em được tính bằng lương tháng chia cho bao nhiêu?” Câu trả lời là con số cố định hay “tuỳ tháng” sẽ quyết định mọi phép kiểm phía sau.

Hai cách tính lương theo ngày công

Bảng dưới so sánh hai cách phổ biến với cùng mức lương tháng 7.800.000 đồng, người làm sáu ngày một tuần, nghỉ không lương 1 ngày trong tháng.

Tiêu chíNgày công chuẩn cố định 26Ngày công theo thực tế từng tháng
Mẫu sốLuôn là 26Số ngày làm việc của tháng đó, ví dụ 27 hoặc 24
Đơn giá ngày300.000 đồng mọi thángKhoảng 288.900 đồng tháng 27 công; 325.000 đồng tháng 24 công
Nghỉ không lương 1 ngàyTrừ 300.000 đồngTrừ theo đơn giá tháng đó
Tháng có nhiều ngày làm việc hơn mẫu sốLàm đủ cả tháng vẫn nhận lương tháng; phần vượt xử lý theo quy chếLàm đủ cả tháng nhận đúng lương tháng
Ưu điểmDễ tính, đơn giá ổn địnhĐi làm đủ là nhận đủ, không lo tháng dài tháng ngắn

Không cách nào sai nếu được ghi rõ trong quy chế và áp nhất quán. Cái sai là áp lẫn lộn: tháng này chia 26, tháng sau chia số thực tế, tuỳ cách nào ra lương thấp hơn. Nếu thấy đơn giá ngày trên phiếu lương thay đổi mà quy chế ghi cố định, đó là điểm cần hỏi.

Tự đếm số ngày làm việc của một tháng

Khi công ty tính theo ngày làm việc thực tế, bạn tự đếm được trong một phút với lịch điện thoại.

  1. Lấy tổng số ngày của tháng: 28, 29, 30 hoặc 31.
  2. Đếm số ngày nghỉ hằng tuần trong tháng. Người nghỉ Chủ nhật đếm số Chủ nhật; một tháng có 4 hoặc 5 Chủ nhật. Người nghỉ thứ Bảy và Chủ nhật đếm cả hai.
  3. Trừ số ngày nghỉ hằng tuần khỏi tổng số ngày.
  4. Với cách tính phổ biến, ngày lễ và ngày nghỉ bù trong tháng vẫn được tính là ngày công hưởng lương; nếu quy chế công ty bạn trừ chúng khỏi mẫu số thì làm theo quy chế.
  5. Kết quả là số ngày làm việc của tháng. Ví dụ tháng 31 ngày có 4 Chủ nhật, người làm sáu ngày một tuần có 27 ngày; tháng 30 ngày có 5 Chủ nhật thì còn 25 ngày.

Người làm nửa ngày thứ Bảy thì mỗi thứ Bảy tính là nửa công. Tháng có 4 thứ Bảy thì cộng 2 công cho phần này. Ghi rõ cách đếm của mình để so với cột “công chuẩn” trên bảng chấm công.

Ví dụ: vì sao lương tháng 2 và tháng 3 khác nhau

Giả định chị Hằng làm thu ngân ở một siêu thị mini tại Cần Thơ, lương tháng 6.500.000 đồng, nghỉ Chủ nhật, công ty tính theo ngày làm việc thực tế. Tháng 2 năm thường có 28 ngày và 4 Chủ nhật, nên có 24 ngày làm việc; tháng 3 có 31 ngày, giả sử có 5 Chủ nhật, còn 26 ngày.

Nếu chị đi làm đủ cả hai tháng, chị nhận đủ 6.500.000 đồng mỗi tháng. Nhưng nếu mỗi tháng chị nghỉ không lương 1 ngày, tháng 2 bị trừ 6.500.000 chia 24, khoảng 270.800 đồng; tháng 3 bị trừ 6.500.000 chia 26, 250.000 đồng. Cùng một ngày nghỉ, tháng ngắn bị trừ nhiều hơn tháng dài.

Nếu công ty chị dùng ngày công chuẩn cố định 26, mỗi ngày nghỉ đều bị trừ 250.000 đồng bất kể tháng nào. Hiểu cơ chế này, chị có thể sắp xếp ngày nghỉ không lương vào tháng dài nếu được chọn, và quan trọng hơn là biết con số trên phiếu lương có đúng không.

Cũng vì cơ chế này mà lương của người mới vào giữa tháng hay nghỉ việc giữa tháng có thể chênh vài chục nghìn đồng so với phép nhẩm. Khi tự kiểm, chị Hằng chỉ cần ba con số: lương tháng, mẫu số của tháng đó và số công thực tế. Nhân chia lại một lần là biết phần chênh đến từ mẫu số, từ số công hay từ một khoản khác như phụ cấp chuyên cần bị cắt.

Đọc bảng chấm công và phiếu lương

Cột công chuẩn. Bảng chấm công thường có cột ngày công chuẩn của tháng. Con số này phải khớp với quy chế: cố định hoặc bằng số ngày bạn tự đếm.

Cột công thực tế. Gồm ngày đi làm, cộng ngày lễ, ngày nghỉ bù, ngày phép năm, ngày nghỉ việc riêng có lương. Ngày nghỉ không lương và ngày nghỉ ốm hưởng chế độ bảo hiểm xã hội thường không nằm trong cột này mà ghi riêng.

Giờ làm thêm tách riêng. Làm thêm không cộng vào ngày công mà tính theo giờ và hệ số riêng. Nếu bảng gộp giờ làm thêm thành “công” thì không kiểm được hệ số.

Ngày nửa công. Đi muộn, về sớm, nghỉ nửa ngày được ghi nửa công hay trừ theo giờ là tuỳ quy chế. Xem quy chế để biết đi muộn bao lâu thì bị tính nửa công.

Xin bảng chi tiết khi lệch. Phiếu lương rút gọn thường chỉ có tổng. Khi thấy lệch, đề nghị bảng chấm công chi tiết theo ngày của tháng đó để đối chiếu từng ngày.

Người làm ca, làm giờ và chủ hộ kinh doanh

Làm ca 12 giờ. Người làm ca dài thường được tính theo giờ hoặc theo số ca, không theo ngày công chuẩn 26. Quan trọng là tổng giờ làm bình thường trong tuần không vượt giới hạn, phần vượt là làm thêm.

Làm theo giờ, bán thời gian. Lương theo giờ nhân số giờ thực tế, không có khái niệm ngày công chuẩn. Kiểm số giờ trên bảng chấm công là đủ.

Chủ hộ kinh doanh có thuê người. Ghi rõ trong thoả thuận lương tháng chia cho bao nhiêu ngày, ngày nghỉ hằng tuần là ngày nào và ngày lễ trả thế nào. Một dòng ghi chép này tránh được phần lớn tranh cãi khi nhân viên nghỉ đột xuất hoặc nghỉ việc giữa tháng.

Nghỉ việc giữa tháng. Lương của tháng cuối tính theo ngày công thực tế đến ngày nghỉ, dùng cùng mẫu số như các tháng khác. Thấy mẫu số tháng cuối khác thường, hãy hỏi lại.

Chỗ hay sai và câu nên hỏi

Tưởng 26 công là luật. Đây là thông lệ chứ không phải quy định. Đừng dựa vào con số 26 để tranh luận nếu quy chế công ty ghi khác.

Tưởng đi làm đủ tháng 27 ngày thì được thêm một công. Với ngày công chuẩn cố định, đi làm đủ tháng thường chỉ nhận lương tháng. Một số công ty trả thêm phần vượt, một số không; đọc quy chế để biết.

Không tính ngày lễ là ngày công. Ngày lễ là ngày nghỉ hưởng lương. Nếu bảng chấm công ghi ngày lễ là “nghỉ” và trừ lương, đó là sai.

Câu nên hỏi. “Công chuẩn tháng này của em là bao nhiêu, và công thực tế gồm những ngày nào?” Hai con số này cùng mức lương tháng là đủ để bạn tự tính lại toàn bộ phần lương theo ngày.

Không cần tự lập bảng chấm công song song cả năm. Chỉ cần ghi lại những ngày khác thường: nghỉ, đi muộn, làm thêm, đi công tác. Ngày bình thường thì bảng của công ty gần như luôn đúng; sai sót thường nằm ở vài ngày đặc biệt.

Các khoản tính theo ngày công đi kèm lương

Tiền ăn ca, tiền ăn trưa. Nhiều công ty trả tiền ăn theo số ngày đi làm thực tế chứ không theo ngày công hưởng lương. Ngày lễ, ngày phép có lương nhưng không có tiền ăn là chuyện bình thường nếu quy chế ghi vậy.

Phụ cấp chuyên cần. Khoản này thường có điều kiện như không nghỉ không phép, không đi muộn quá số lần. Một ngày nghỉ không lương có thể làm mất cả khoản chuyên cần của tháng, nên đọc điều kiện trước khi xin nghỉ.

Phụ cấp xăng xe, điện thoại. Có nơi trả cố định theo tháng, có nơi chia theo ngày công. Nếu chia theo ngày công thì cũng dùng cùng mẫu số với lương.

Tiền lương đóng bảo hiểm xã hội. Mức lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội ghi trong hợp đồng không thay đổi theo số ngày công từng tháng, trừ trường hợp nghỉ không lương dài theo quy định của ngành bảo hiểm. Cách tra quá trình đóng có ở chuyên mục bảo hiểm xã hội.

Câu hỏi thường gặp

Luật có quy định một tháng làm 26 ngày công không?

Không. Bộ luật Lao động chỉ giới hạn thời giờ làm việc bình thường không quá 8 giờ một ngày và 48 giờ một tuần. Con số ngày công chuẩn do công ty chọn trong quy chế lương, thường là 26 với người làm sáu ngày một tuần.

Ngày lễ có được tính vào ngày công không?

Có. Ngày nghỉ lễ tết là ngày nghỉ hưởng nguyên lương, nên thường được tính vào ngày công hưởng lương. Bảng chấm công không được trừ lương vì ngày lễ, trừ khi có quy định khác có lợi hơn cho người lao động.

Vì sao nghỉ một ngày tháng 2 bị trừ nhiều hơn tháng 3?

Nếu công ty tính đơn giá ngày bằng lương tháng chia số ngày làm việc thực tế, tháng 2 ít ngày làm việc nên đơn giá mỗi ngày cao hơn. Vì vậy nghỉ không lương một ngày ở tháng ngắn bị trừ nhiều hơn ở tháng dài.

Làm năm ngày một tuần thì ngày công chuẩn là bao nhiêu?

Thường khoảng 21 đến 23 ngày tuỳ tháng nếu tính theo thực tế, hoặc một con số cố định như 22 nếu công ty chọn vậy. Kiểm quy chế lương để biết công ty bạn dùng cách nào.

Đi làm thứ Bảy khi công ty nghỉ thứ Bảy có tính thêm công không?

Khi thứ Bảy là ngày nghỉ hằng tuần, đi làm ngày đó là làm thêm giờ vào ngày nghỉ, được trả ít nhất 200% tiền lương giờ theo luật. Khoản này tính theo giờ làm thêm, không cộng như một ngày công thường.

Nghỉ việc giữa tháng thì lương tháng cuối tính thế nào?

Lương tháng cuối thường tính bằng đơn giá ngày nhân số ngày công thực tế đến ngày nghỉ, cộng các khoản khác nếu có như tiền phép chưa nghỉ. Mẫu số phải giống cách công ty vẫn dùng ở các tháng trước.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138