Chi nhánh và văn phòng đại diện có mã số riêng gồm mã số doanh nghiệp 10 chữ số cộng thêm 3 chữ số, còn địa điểm kinh doanh có mã 5 chữ số; cả ba đều là đơn vị phụ thuộc, không tách khỏi công ty, và được đăng ký tại Phòng Đăng ký kinh doanh nơi đơn vị đó đặt trụ sở. Khi tra, bạn đi từ mã số nếu có, hoặc tra công ty chủ quản rồi lần xuống đơn vị cần tìm.
Ba loại đơn vị này hay bị gọi chung là "chi nhánh", nhưng quyền làm gì của từng loại khác nhau, nên ghi sai loại trên hợp đồng hay hoá đơn sẽ gây rắc rối về sau. Các mục dưới đây giúp phân biệt, tra và đọc đúng.
Ba loại đơn vị phụ thuộc khác nhau thế nào
Luật Doanh nghiệp định nghĩa ba loại đơn vị phụ thuộc với chức năng khác nhau. Bảng dưới gom những điểm ảnh hưởng tới việc tra và giao dịch:
| Điểm so sánh | Chi nhánh | Văn phòng đại diện | Địa điểm kinh doanh |
|---|---|---|---|
| Chức năng | Làm toàn bộ hoặc một phần chức năng của công ty, kể cả đại diện theo uỷ quyền | Đại diện theo uỷ quyền, bảo vệ lợi ích công ty; không kinh doanh | Nơi công ty tiến hành hoạt động kinh doanh cụ thể |
| Mã số | Mã số doanh nghiệp, gạch nối, thêm 3 chữ số | Mã số doanh nghiệp, gạch nối, thêm 3 chữ số | 5 chữ số theo thứ tự |
| Tên gọi | Có cụm "Chi nhánh" kèm tên công ty | Có cụm "Văn phòng đại diện" kèm tên công ty | Có cụm "Địa điểm kinh doanh" kèm tên công ty |
| Tư cách pháp nhân | Không | Không | Không |
| Giao dịch mua bán | Được, trong phạm vi uỷ quyền | Không được kinh doanh | Được, thuộc công ty hoặc chi nhánh chủ quản |
Mã 5 chữ số của địa điểm kinh doanh không phải mã số thuế. Đây là chỗ hay sai: người nhận hoá đơn thấy địa chỉ là địa điểm kinh doanh liền đi tìm "mã số thuế của địa điểm", trong khi hoá đơn thường mang mã của công ty hoặc chi nhánh quản lý địa điểm đó.
Đọc một mã chi nhánh 13 chữ số
Mã của chi nhánh và văn phòng đại diện được viết theo dạng mười chữ số của công ty, một dấu gạch nối, rồi ba chữ số thứ tự. Mười số đầu cho biết đơn vị thuộc công ty nào; ba số cuối cho biết đó là đơn vị phụ thuộc thứ mấy được cấp mã. Vì vậy chỉ cần nhìn mười số đầu là biết ngay chi nhánh thuộc pháp nhân nào, không phải tra tên.
Ba số cuối không nói lên quy mô hay tầm quan trọng của chi nhánh. Một công ty có thể có chi nhánh số thứ tự nhỏ đã đóng cửa từ lâu và chi nhánh số lớn đang là nơi hoạt động chính. Cũng không có quy ước nào gắn ba số cuối với tỉnh, nên đừng đoán vị trí chi nhánh từ con số.
Khi nhận hoá đơn mang mã 13 số, bạn hiểu rằng chi nhánh đó tự kê khai thuế và xuất hoá đơn, nhưng về pháp lý người chịu trách nhiệm cuối cùng vẫn là công ty có mười số đầu. Khi ghi hợp đồng với một chi nhánh, phần thông tin bên bán nên có tên chi nhánh, mã 13 số, địa chỉ chi nhánh, người đứng đầu chi nhánh, và văn bản uỷ quyền nếu người ký không phải người đại diện theo pháp luật của công ty.
Nếu chỉ có mã 13 số mà không có tên, bạn vẫn có thể dùng mười số đầu để tra công ty chủ quản trước, rồi đối chiếu tên chi nhánh sau.
Các bước tra một đơn vị phụ thuộc
Giao diện cổng có thể thay đổi, nên các bước dưới tả theo loại thao tác; kiểm hướng dẫn mới nhất trên cổng chính thức trước khi làm.
- Nếu có mã 13 số, gõ cả mã có gạch nối vào ô tra cứu trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Nếu không ra, thử bỏ gạch nối.
- Nếu chỉ có tên, gõ phần tên riêng của công ty cộng chữ "chi nhánh" hoặc tên địa danh của chi nhánh.
- Nếu vẫn không ra, tra công ty chủ quản bằng mười số đầu và xem trang chi tiết có liệt kê đơn vị phụ thuộc hay không.
- Mở trang chi tiết của đơn vị, đọc tên, mã, địa chỉ, người đứng đầu, tình trạng.
- Kiểm tình trạng của cả đơn vị lẫn công ty chủ quản: chi nhánh đang hoạt động mà công ty mẹ đã giải thể là dấu hiệu dữ liệu chưa đồng bộ, cần hỏi lại.
- Với mã số thuế và tình trạng thuế của chi nhánh, tra thêm trên kênh của ngành thuế.
Với địa điểm kinh doanh, nhiều khi cổng không hiện thành một kết quả riêng. Lúc đó thông tin chắc nhất nằm ở giấy chứng nhận đăng ký địa điểm kinh doanh mà công ty giữ.
Tình huống: anh Phúc ký hợp đồng với chi nhánh ở Hải Phòng
Giả định anh Phúc có xưởng in nhỏ ở Hải Phòng, nhận in bao bì cho chi nhánh Hải Phòng của một công ty có trụ sở ở Hà Nội. Bên kia gửi mẫu hợp đồng ghi tên công ty mẹ, mã 10 số, nhưng địa chỉ và người ký lại là của chi nhánh, và dặn hoá đơn sẽ do chi nhánh thanh toán.
Anh Phúc tra mã 10 số, thấy công ty đang hoạt động. Tra tiếp, anh tìm được chi nhánh với mã 13 số, người đứng đầu chi nhánh trùng người sẽ ký. Như vậy hợp đồng nên ghi rõ bên đặt hàng là chi nhánh, kèm mã 13 số, hoặc ghi công ty mẹ nhưng có giấy uỷ quyền cho người đứng đầu chi nhánh ký. Viết lẫn thông tin của hai bên như mẫu ban đầu là chỗ dễ phát sinh tranh cãi khi đòi tiền hoặc xuất hoá đơn.
Câu anh nên hỏi bên kia: "Hoá đơn xuất cho bên nào, mã 10 số hay 13 số? Người ký có giấy uỷ quyền của công ty không?" Hai câu này đủ để hợp đồng và hoá đơn khớp nhau. Việc tìm hiểu công ty kia làm ăn ra sao là chuyện khác, không giải quyết được bằng trang tra cứu đăng ký.
Những chỗ hay hiểu sai về đơn vị phụ thuộc
Văn phòng đại diện bán hàng, xuất hoá đơn. Văn phòng đại diện không có chức năng kinh doanh. Nếu một văn phòng đại diện chào bán và xin chuyển tiền trực tiếp, hãy hỏi rõ bên nào sẽ xuất hoá đơn và ký hợp đồng.
Chi nhánh là công ty riêng. Chi nhánh không có tư cách pháp nhân. Công ty chịu trách nhiệm về nghĩa vụ của chi nhánh, nên khi có vấn đề, công ty mẹ vẫn là bên phải trả lời.
Địa điểm kinh doanh có mã số thuế riêng. Mã 5 chữ số là mã địa điểm, không dùng thay mã số thuế trên hoá đơn.
Chi nhánh khác tỉnh vẫn đăng ký ở tỉnh có trụ sở. Chi nhánh được đăng ký tại Phòng Đăng ký kinh doanh nơi đặt chi nhánh. Muốn hỏi về chi nhánh ở Cần Thơ của một công ty ở TP Hồ Chí Minh, hỏi cơ quan ở Cần Thơ.
Chi nhánh đã đóng thì biến mất khỏi cổng. Đơn vị đã chấm dứt hoạt động thường vẫn còn trong dữ liệu với tình trạng tương ứng, để phục vụ đối chiếu sau này.
Khi đơn vị phụ thuộc đổi địa chỉ hoặc chấm dứt hoạt động
Chi nhánh chuyển sang toà nhà khác, văn phòng đại diện đóng cửa, địa điểm kinh doanh dời đi: mỗi việc đều phải làm thủ tục với Phòng Đăng ký kinh doanh nơi đơn vị đó đặt trụ sở. Sau thủ tục, dữ liệu trên cổng được cập nhật, nhưng giấy tờ cũ trong tay đối tác thì không tự đổi. Người cầm hợp đồng cũ vẫn thấy địa chỉ cũ, mã cũ, và có thể gửi công văn, hàng hoá tới nơi không còn ai nhận.
Nếu bạn là bên giao dịch với một chi nhánh, mỗi khi có văn bản quan trọng như thông báo thanh lý, đòi nợ, gia hạn hợp đồng, hãy tra lại địa chỉ chi nhánh trên cổng trước khi gửi. Nếu chi nhánh đã chấm dứt, gửi về trụ sở công ty mẹ, vì nghĩa vụ của chi nhánh vẫn thuộc về công ty.
Một lưu ý về mã số: khi chi nhánh chấm dứt rồi công ty mở chi nhánh mới ở cùng tỉnh, chi nhánh mới nhận một mã 13 số khác, không dùng lại mã cũ. Vì vậy trên hoá đơn, hợp đồng mới, hãy kiểm đúng mã đang hoạt động; dùng nhầm mã của chi nhánh đã chấm dứt là lỗi thông tin bên mua hoặc bên bán, phải xử lý lại chứng từ.
Với địa điểm kinh doanh, việc chấm dứt thường đơn giản hơn, nhưng doanh nghiệp vẫn phải thông báo cho cơ quan đăng ký và cơ quan thuế. Bỏ đó không thông báo là kiểu bỏ sót hay gặp nhất ở các chuỗi cửa hàng nhỏ.
Doanh nghiệp tự kiểm đơn vị phụ thuộc của mình
Nếu bạn là kế toán hay người phụ trách pháp lý, rà định kỳ danh sách đơn vị phụ thuộc trên cổng giúp tránh bỏ sót nghĩa vụ:
- Liệt kê mọi chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh mà công ty đang giữ giấy chứng nhận.
- So với danh sách trên cổng và trên kênh thuế: có đơn vị nào đã ngừng thực tế mà chưa làm thủ tục chấm dứt không.
- Kiểm người đứng đầu từng đơn vị còn đúng người đang làm việc không; người đã nghỉ việc vẫn đứng tên là rủi ro cho cả hai bên.
- Kiểm địa chỉ từng đơn vị sau sắp xếp tỉnh, xã năm 2025.
- Ghi lại các chỗ lệch và hỏi Phòng Đăng ký kinh doanh nơi đặt từng đơn vị.
Một chi nhánh hay địa điểm đã thôi hoạt động nhưng chưa làm thủ tục chấm dứt có thể vẫn phát sinh nghĩa vụ báo cáo, kê khai. Rà định kỳ tốn ít thời gian hơn nhiều so với xử lý hậu quả.
Câu hỏi thường gặp
Mã số chi nhánh gồm bao nhiêu chữ số?
Mã của chi nhánh và văn phòng đại diện gồm mười chữ số của mã số doanh nghiệp, một dấu gạch nối và ba chữ số thứ tự. Mười số đầu cho biết đơn vị thuộc công ty nào.
Địa điểm kinh doanh có mã số thuế riêng không?
Không. Địa điểm kinh doanh có mã 5 chữ số dùng để quản lý đăng ký, không phải mã số thuế. Hoá đơn thường mang mã của công ty hoặc chi nhánh quản lý địa điểm đó.
Văn phòng đại diện có được ký hợp đồng bán hàng không?
Văn phòng đại diện không có chức năng kinh doanh, chỉ đại diện theo uỷ quyền cho công ty. Giao dịch mua bán nên ký với công ty hoặc chi nhánh và có hoá đơn tương ứng.
Tra chi nhánh trên cổng không ra thì làm sao?
Thử gõ mã 13 số có và không có gạch nối, thử tên công ty cộng chữ chi nhánh, hoặc tra công ty chủ quản bằng mười số đầu. Vẫn không ra thì đề nghị bên kia gửi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh.
Chi nhánh ở tỉnh khác thì hỏi cơ quan nào?
Chi nhánh được đăng ký tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính của tỉnh, thành phố nơi đặt chi nhánh, không phải nơi công ty mẹ đặt trụ sở.