Mất biển số hoặc biển bị gãy, cong, mờ đến mức khó đọc thì chủ xe làm thủ tục cấp lại (khi mất) hoặc cấp đổi (khi hỏng) tại cơ quan đăng ký xe theo phân cấp, có thể kê khai trước trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Trường hợp nghi bị trộm biển, nên trình báo công an nơi xảy ra ngay để có căn cứ nếu biển bị gắn lên xe khác.
Biển số là thứ nhiều người chỉ để ý khi đã có chuyện: biển rơi lúc đi qua đoạn đường xóc, bị trẻ con nghịch bẻ cong, bị xe sau tông móp, hoặc sáng ra thấy mất. Bài đi theo từng tình huống, nói rõ việc cần làm trong ngày đầu, hồ sơ cần chuẩn bị, cách đi xe trong thời gian chờ và những việc không nên tự làm. Thủ tục và biểu mẫu có thể thay đổi, nên trước khi đi bạn kiểm hướng dẫn mới nhất trên cổng chính thức.
Tình huống nào thì làm thủ tục gì
Bảng dưới gom các tình huống hay gặp. Tên gọi thủ tục trên cổng có thể khác đôi chút giữa các thời kỳ; bạn tìm theo từ khoá cấp lại, cấp đổi biển số xe.
| Tình huống | Thủ tục thường áp dụng | Việc nên làm ngay |
|---|---|---|
| Biển rơi mất, không rõ lý do | Cấp lại biển số | Tìm lại dọc tuyến vừa đi; không thấy thì chuẩn bị hồ sơ cấp lại |
| Nghi bị tháo trộm biển | Cấp lại biển số, kèm trình báo | Trình báo công an cấp xã nơi xảy ra, giữ giấy xác nhận đã trình báo |
| Biển cong, nứt, gãy sau va chạm | Cấp đổi biển số | Giữ lại biển hỏng để nộp khi làm thủ tục |
| Biển bong sơn, mờ chữ, gỉ không đọc rõ | Cấp đổi biển số | Không tự sơn lại; chụp ảnh tình trạng biển |
| Biển vẫn tốt nhưng muốn đổi biển dài sang ngắn | Cấp đổi theo kích thước phù hợp chỗ lắp | Hỏi cơ quan đăng ký có tiếp nhận và điều kiện ra sao |
| Mất cả giấy đăng ký lẫn biển | Cấp lại giấy chứng nhận đăng ký và biển số | Trình báo nếu bị trộm; chuẩn bị giấy tờ chủ xe đầy đủ |
Khi biển bị hỏng, giữ lại tấm biển cũ dù nó méo mó. Cơ quan đăng ký thường thu biển hỏng khi cấp biển mới; vứt đi rồi thì việc chứng minh biển hỏng chứ không phải mất sẽ mất thêm thời gian.
Mất biển sáng nay: việc cần làm trong ngày
Anh Lâm ở Hải Phòng sáng dậy thấy chiếc xe máy để trong ngõ đã mất biển, xe vẫn còn. Đây là trình tự anh nên làm, theo đúng thứ tự.
- Kiểm quanh nơi đỗ xe và hỏi hàng xóm, bảo vệ, xem camera của nhà hoặc toà nhà nếu có, để biết biển rơi hay bị tháo.
- Nếu có dấu hiệu bị tháo trộm, trình báo công an cấp xã nơi xảy ra. Ghi rõ biển số, thời điểm phát hiện, nơi đỗ. Đề nghị giấy xác nhận hoặc biên bản tiếp nhận trình báo.
- Chụp ảnh xe ở hiện trạng mất biển, ảnh giấy đăng ký xe và giấy xác nhận trình báo; lưu cùng một chỗ.
- Kê khai đề nghị cấp lại biển trên Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc nộp trực tiếp ở cơ quan đăng ký xe theo phân cấp nơi bạn cư trú.
- Không đi xe ra đường khi chưa có biển, trừ khi đi thẳng tới nơi làm thủ tục và mang theo đủ giấy tờ; tốt nhất hỏi trước cơ quan đăng ký về việc này.
- Theo dõi thông báo vi phạm gửi về xe mình trong các tuần sau. Nếu xuất hiện vi phạm vào thời điểm sau khi bạn mất biển, giấy trình báo là căn cứ để bạn giải trình.
Biển bị trộm thường để gắn lên xe khác tránh camera. Đó là lý do bước trình báo đáng làm ngay cả khi bạn thấy phiền; thiếu nó, giải trình về sau khó hơn nhiều.
Hồ sơ thường cần khi cấp lại, cấp đổi biển
Danh mục chính xác do quy định hiện hành và hướng dẫn trên cổng đặt ra. Thường gặp các giấy tờ sau; chuẩn bị đủ một lần để khỏi đi lại.
- Tờ khai đăng ký xe theo mẫu, kê khai trực tuyến hoặc điền tại chỗ.
- Giấy tờ của chủ xe: căn cước hoặc giấy tờ tuỳ thân hợp lệ với cá nhân; giấy tờ của tổ chức và giấy giới thiệu người đi làm với tổ chức.
- Giấy chứng nhận đăng ký xe nếu còn.
- Biển số cũ nếu là trường hợp hỏng, cong, mờ.
- Giấy xác nhận đã trình báo nếu bị trộm, nếu cơ quan đăng ký yêu cầu.
- Xe để kiểm tra nếu thủ tục yêu cầu đối chiếu số khung, số máy; hỏi trước để biết có phải mang xe tới không.
Câu nên hỏi cán bộ khi gọi tới hoặc đến bộ phận một cửa: “Trường hợp biển bị mất, biển cấp lại có giữ nguyên số không, và trong thời gian chờ có được cấp giấy hẹn để lưu hành không?”. Ghi tên đơn vị trả lời và ngày hỏi.
Những việc không nên tự làm
Tự làm biển ở tiệm. Biển số phải do cơ quan đăng ký cấp theo quy cách thống nhất. Biển đặt làm ngoài là biển không do cơ quan có thẩm quyền cấp, dùng có thể bị xử phạt nặng, kể cả khi số trên biển đúng là số của xe bạn.
Sơn lại chữ số bị mờ. Tự sơn rất dễ lệch nét, sai màu, sai kích thước, và có thể bị coi là làm thay đổi biển. Biển mờ thì làm thủ tục cấp đổi.
Gò thẳng biển bị gập rồi đi tiếp lâu dài. Biển gò lại thường nứt lớp phản quang, khó đọc với camera và đèn chiếu. Dùng tạm để đi làm thủ tục thì được, nhưng nên cấp đổi.
Mượn biển xe khác gắn tạm. Gắn biển của xe khác là vi phạm nghiêm trọng, dù là xe của người nhà. Mọi vi phạm của bạn lúc đó sẽ ghi nhận vào xe kia.
Nhờ dịch vụ “làm biển nhanh”. Thủ tục do chủ xe tự làm được, có kênh trực tuyến. Giao giấy tờ cho người lạ là mở đường cho rủi ro mất giấy tờ hoặc bị dùng thông tin vào việc khác.
Giữ biển bền, đỡ phải làm lại
Phần lớn biển hỏng không phải do tai nạn lớn mà do những va chạm nhỏ lặp lại: dắt xe vào ngõ hẹp quệt vào tường, xếp xe sát nhau ở bãi gửi, chở đồ cồng kềnh đè lên biển, lùi ô tô chạm cột. Một vài thói quen nhỏ giúp tấm biển đi cùng xe suốt nhiều năm.
Kiểm ốc bắt biển mỗi lần rửa xe; ốc lỏng làm biển rung, lâu ngày nứt quanh lỗ bắt. Dùng ốc có long đen cao su để giảm rung. Với ô tô, nếu giá biển phía trước nhô ra dễ chạm khi đỗ sát bậc thềm, nhờ xưởng chỉnh lại giá cho chắc, không cắt biển.
Khi rửa xe, không dùng bàn chải cứng hay hoá chất tẩy mạnh chà lên biển vì lớp phản quang dễ bong. Biển xe đi vùng ven biển hay vùng nhiều bụi đất đỏ nên rửa bằng nước sạch thường xuyên hơn. Nếu bạn chở thùng hàng sau xe máy, lắp thùng sao cho đáy thùng không đè lên mép biển; đó là kiểu hỏng hay gặp nhất ở xe chạy giao hàng.
Ô tô mất một trong hai biển: chuyện hay gặp mùa mưa ngập
Với ô tô, trường hợp phổ biến nhất không phải mất cả hai biển mà là rơi mất biển trước. Xe đi qua đoạn đường ngập sâu, sóng nước đánh vào cản trước làm bật biển; hoặc xe lùi vào chỗ đỗ có bậc cao, biển trước bị kẹt rồi rơi lúc nào không hay. Mùa mưa ở TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ hay Huế, các bãi gửi xe sau một trận ngập thường nhặt được vài tấm biển trôi dạt.
Mất một biển vẫn là mất biển. Xe chỉ còn biển sau không đủ điều kiện lưu hành theo quy định, và camera phía trước sẽ không đọc được biển của bạn, khiến dữ liệu ghi nhận lệch đi. Việc cần làm vẫn là thủ tục cấp lại tấm bị mất; khi kê khai, ghi rõ mất biển trước hay biển sau.
Trước khi làm thủ tục, gọi hỏi bãi gửi xe, trạm rửa xe hay quán sửa xe gần đoạn đường ngập bạn vừa đi qua. Nhiều người tìm lại được biển chỉ sau một cuộc hỏi. Sau khi gắn lại hoặc nhận biển mới, nhờ xưởng kiểm giá biển trước: giá bằng nhựa của nhiều mẫu xe giòn đi theo thời gian, ốc bắt vào giá nứt thì lần ngập sau biển lại rơi. Thay giá biển là việc rẻ hơn nhiều so với đi làm lại biển lần nữa.
Xe đứng tên người khác, xe công ty: ai đi làm thủ tục
Xe của bố mẹ, người thân. Chủ xe là người đứng tên trên giấy đăng ký. Nếu người đó không đi được, hỏi cơ quan đăng ký về việc uỷ quyền và giấy tờ người được uỷ quyền phải mang; hình thức uỷ quyền phải theo đúng quy định.
Xe công ty. Doanh nghiệp làm thủ tục qua người được giao, mang giấy giới thiệu và giấy tờ của doanh nghiệp. Người lái xe hằng ngày không tự đi làm lại biển bằng giấy tờ cá nhân của mình.
Xe đã mua nhưng chưa sang tên. Đây là trường hợp khó nhất: trên hệ thống chủ xe vẫn là người bán. Mất biển lúc này là dịp nên làm luôn thủ tục sang tên trước, rồi xử lý biển theo hướng dẫn của cơ quan đăng ký.
Xe đang thế chấp ngân hàng. Giấy đăng ký bản gốc có thể đang ở ngân hàng. Hỏi ngân hàng về việc mượn giấy tờ hoặc văn bản xác nhận để làm thủ tục cấp lại biển, chuẩn bị trước vì việc này mất thời gian.
Xe thuê dài hạn. Báo ngay cho bên cho thuê; theo hợp đồng, chủ xe thường là người làm thủ tục. Ghi lại thời điểm báo để tránh tranh chấp về chi phí và thời gian xe không chạy được.
Câu hỏi thường gặp
Mất biển số xe có được cấp lại đúng số cũ không?
Thông thường biển cấp lại vẫn mang số cũ đã đăng ký cho xe, vì biển gắn với dữ liệu đăng ký của xe và chủ xe. Trường hợp cụ thể, bạn hỏi cơ quan đăng ký khi nộp hồ sơ, nhất là khi nghi biển bị trộm và gắn lên xe khác.
Mất biển số có cần trình báo công an không?
Nếu có dấu hiệu bị tháo trộm, nên trình báo công an cấp xã nơi xảy ra và giữ giấy xác nhận. Đây là căn cứ quan trọng nếu biển bị gắn lên xe khác và phát sinh vi phạm mang biển của bạn.
Biển số bị mờ có bị phạt không?
Biển không rõ chữ, số có thể bị xử lý vì biển không đảm bảo quy cách để nhận biết. Khi biển mờ, cong, nứt đến mức khó đọc, bạn làm thủ tục cấp đổi biển thay vì tự sơn hay gò lại.
Đặt làm biển số ở tiệm có được không?
Không. Biển số phải do cơ quan đăng ký xe cấp theo quy cách thống nhất. Biển tự làm bên ngoài là biển không do cơ quan có thẩm quyền cấp, dù số trên biển đúng, và có thể bị xử phạt khi lưu hành.
Đang chờ cấp lại biển có được đi xe không?
Bạn hỏi cơ quan đăng ký về giấy hẹn và việc lưu hành trong thời gian chờ. Cách an toàn là hạn chế đi xe cho tới khi có biển mới; nếu buộc phải đi tới nơi làm thủ tục, mang theo đủ giấy đăng ký và giấy tờ trình báo.
Làm lại biển số ở đâu sau khi không còn công an huyện?
Thủ tục do cơ quan đăng ký xe theo phân cấp hiện hành tiếp nhận, gồm công an tỉnh và công an cấp xã được giao. Bạn kê khai trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, hệ thống sẽ cho biết nơi nộp phù hợp với nơi cư trú của bạn.